Raport z efektywności programu „Akademia Dobrej Energii junior” po II edycji
Wprowadzenie i kontekst demograficzny
Akademia Dobrej Energii Junior (ADEj) to bezpłatny program edukacyjny, którego celem jest kształtowanie nawyków sprzyjających zdrowiu oraz budowanie wśród dzieci świadomości ich wpływu na własny dobrostan.
Dane dot. funkcjonowania dzieci i młodzieży nadal są niepokojące: 46% uczniów deklaruje skrajnie niską samoocenę[1], a 73% odczuwa wypalenie uczniowskie[2].
Program ADEj, opracowany merytorycznie we współpracy z ekspertami z Uniwersytetu SWPS i TUSER, oferuje konkretne narzędzia profilaktyczne wspierające rozwój uczniów szkół podstawowych w obszarach zdrowia fizycznego, psychicznego i rozwoju umiejętności społecznych oraz korzystania z Internetu.
Rozszerzenie programu i nowa metodologia
W drugiej edycji, dostrzegając potrzebę wczesnej profilaktyki, program został rozszerzony o uczniów klas II (wcześniej obejmował wyłącznie klasy III). Decyzja ta wynika z badań wskazujących, że poczucie dobrostanu – szczególnie psychicznego – obniża się wraz z wiekiem dzieci (po 10. roku życia). Dlatego wprowadzanie działań profilaktycznych i edukacyjnych jeszcze przed okresem nastoletnim, najbardziej podatnym na wpływ czynników ryzyka, jest w pełni uzasadnione[3].
W odpowiedzi na opinie nauczycieli zgromadzone w ankietach ewaluacyjnych, którzy wskazywali na dużą czasochłonność zbierania danych po każdym module, zmieniono ilość i częstotliwość ankiet wiedzowych. Obecnie monitoring efektów opiera się na dwóch kluczowych pomiarach: pre-teście na początku oraz post-teście na zakończenie całego programu. Pozwoliło to odciążyć pedagogów przy jednoczesnym zachowaniu rzetelności pomiaru wzrostu kompetencji uczniów.
Skala i wyniki II edycji
Zainteresowanie projektem w roku szkolnym 2024/2025 potwierdziło jego znaczenie w polskim systemie edukacji oraz społecznych projektach edukacyjnych:
- W II edycji wzięło udział 494 szkół z całej Polski.
- W realizację zaangażowało się 664 nauczycieli, obejmując wsparciem 12 773 uczniów.
Analiza efektów kształcenia wykazała realną zmianę postaw
Wyniki przeprowadzonych badań statystycznych potwierdzają, że udział w programie realnie modyfikuje zachowania i wiedzę najmłodszych. Odnotowano 40% wzrost zrozumienia pojęcia dobrostanu. Dzieci po zakończeniu zajęć częściej deklarowały stosowanie postaw prozdrowotnych, takich jak kontakt z naturą (+20%), proszenie o pomoc w trudnych sytuacjach (+21%) oraz budowanie i utrzymywanie przyjaźni (+15%). Znacząco poprawiła się również znajomość adaptacyjnych technik radzenia sobie ze stresem – aż 89% dzieci potrafiło wskazać co najmniej jeden taki sposób. Program wpłynął także pozytywnie na kompetencje społeczne, zwiększając m.in. umiejętność aktywnego słuchania (+28%) i rozpoczynania rozmowy (+26%). Co najważniejsze, uczniowie ocenili stopień wprowadzenia nowych, dobrych nawyków w swoje życie na 83%.
Wpływ programu na uczniów w opinii nauczycieli
Według danych z ankiet ewaluacyjnych nauczyciele bardzo wysoko ocenili wpływ programu na swoich podopiecznych, przyznając mu notę 9,49 w 10-punktowej skali. Pedagodzy w swoich opiniach podkreślali przede wszystkim poprawę funkcjonowania klasy poprzez wzmocnienie integracji i relacji rówieśniczych. Zauważyli u uczniów wzrost kompetencji miękkich, lepsze rozpoznawanie emocji oraz kształtowanie praktycznych nawyków, jak zwracanie uwagi na skład produktów spożywczych. Nauczyciele wskazali również, że dzieci czerpały dużą radość z interaktywnych form zajęć – gier, zabaw ruchowych i zadań kreatywnych – co budowało ich pewność siebie i pozytywne doświadczenia edukacyjne.
Ocena merytoryczna nauczycieli uczestniczących w Akademii
Nauczyciele wystawili II edycji programu bardzo wysoką notę ogólną – średnio 9,53/10. Najwyżej oceniono zgodność treści z podstawą programową (9,71/10) oraz holistyczne ujęcie tematu zdrowia (9,60/10). Podkreślano, że gotowe, czytelne i angażujące materiały dydaktyczne stanowią istotne wsparcie w codziennej pracy wychowawczej.
Wnioski i podjęte działania
Zmiany w Bibliotece Materiałów i ułatwienie nawigacji w serwisie spowodowało szybszy dostęp do materiałów i możliwości przesłania ankiet uczniów online i w wersji papierowej w łatwiejszy sposób. Usprawnienie to pozwoliło na płynniejszy przebieg programu oraz zapewniło szybszą i bardziej efektywną komunikację z uczestnikami.
W ramach optymalizacji narzędzi w III edycji, certyfikaty dla szkoły oraz nauczyciela dostępne są teraz bezpośrednio w Bibliotece Materiałów. Jednocześnie, aby dopełnić formalności i podziękować za udział w projekcie, certyfikaty i prezenty dla uczniów oraz nauczycieli wysyłane są na adres zgłoszonej placówki po prawidłowym zakończeniu programu. Dzięki tym zmianom ADEj staje się jeszcze bardziej przyjazny dla nauczycieli, wspierając ich w realizacji programu i ułatwiając codzienną pracę wychowawczą.
[1] Fundacja Unaweza, Dębski M., Flis j.; Młode głowy. Otwarcie o zdrowiu psychicznym. Raport z badania dotyczącego zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości i sprawczości wśród młodych ludzi, 2023 r.
[2] Fundacja Instytut Edukacji Pozytywnej, Trzcińska A., Kubicka K.; RAPORT Z BADANIA „Oczekiwania, wyzwania i obawy dzieci i młodzieży w Polsce związane z powrotem do nauki stacjonarnej”, 2021 r.
[3] Fundacja Unaweza, Dębski M., Flis j.; Młode głowy. Otwarcie o zdrowiu psychicznym. Raport z badania dotyczącego zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości i sprawczości wśród młodych ludzi, 2023 r.
