Zakaz używania smartfonów w szkołach od 1 września
Jak nadchodzące od 1 września zmiany prawne dotyczące ograniczenia technologii w klasach wpłyną na codzienne funkcjonowanie uczniów? Poznaj praktyczne sposoby na to, by przekuć nowy zakaz używania smartfonów w szkołach w prawdziwy fundament pod zdrowe relacje i rozwój najmłodszych.
- Zakaz używania smartfonów od 1 września 2026
- Nowa rzeczywistość od 1 września
- Jakie wyjątki przewiduje nowa ustawa
- Dlaczego zdrowa głowa potrzebuje odpoczynku od ekranu
- Czy brak telefonu to szansa na zdrowe relacje?
- Jak zamienić cyfrowy detoks w ruch i doświadczanie
- Najczęściej powtarzające się pytania
- Nowy rozdział w edukacji jako nasza wspólna inspiracja do działań
Zakaz używania smartfonów od 1 września 2026
Jak wyglądałaby szkolna przerwa, gdyby zamiast dźwięków powiadomień i pochylonych nad ekranami głów, korytarze wypełnił tradycyjny, głośny śmiech, szelest planszówek i tupot nóg grających w gumę? Dla wielu nauczycieli i rodziców to wspomnienie z własnego dzieciństwa, które już po tych wakacjach ma szansę stać się rzeczywistością. Zmiana przepisów nadchodzi wielkimi krokami i odmieni codzienność w polskich placówkach edukacyjnych.
Od 1 września 2026 roku w szkołach podstawowych zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych. Zmiana obejmie nie tylko lekcje, ale również przerwy oraz zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły.
Rozwiązania przyjęte przez parlament mają na celu uporządkowanie zasad korzystania z urządzeń elektronicznych w szkołach oraz wzmocnienie higieny cyfrowej. Jako Akademia Dobrej Energii Junior chcemy przyjrzeć się tej zmianie z empatią i zrozumieniem dla wyzwań, przed jakimi nauczyciele stają każdego dnia w swoich klasach. Bo sam zakaz to dopiero początek. Równie ważne jest to, czym wypełnimy przestrzeń, która powstanie po odłożeniu telefonu.
Nowa rzeczywistość od 1 września
Od 1 września 2026 roku w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz w szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej będzie obowiązywał zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku. Zakaz obejmie pobyt ucznia na terenie szkoły w związku z realizacją zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, a także zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły.
W praktyce oznacza to, że telefon nie będzie już towarzyszył uczniowi podczas lekcji i przerw. Nowe zasady obejmą zarówno szkoły publiczne, jak i niepubliczne. Jednocześnie przepisy przewidują konkretne wyjątki, dzięki którym urządzenie będzie mogło zostać wykorzystane wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebne.
Nowe regulacje dotyczą również najmłodszych. Ustawa przewiduje ograniczenia dotyczące wnoszenia i korzystania z telefonów oraz innych urządzeń elektronicznych przez dzieci podczas pobytu w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych formach wychowania przedszkolnego, a także podczas zajęć organizowanych poza tymi placówkami.
Zmiana przepisów jest więc nie tylko kwestią samego telefonu. To także okazja do rozmowy o higienie cyfrowej, koncentracji, odpoczynku, ruchu i relacjach z rówieśnikami. Szkoła może stać się miejscem, w którym dziecko na kilka godzin odkłada cyfrowy świat i ma więcej przestrzeni na bezpośrednie doświadczanie rzeczywistości.
Jakie wyjątki przewiduje nowa ustawa
Wprowadzane prawo nie ma na celu całkowitego odcięcia dzieci od nowoczesnego świata, lecz przywrócenie właściwych proporcji i dbałość o higienę cyfrową. Przepisy konstruowane są z myślą o elastyczności tam, gdzie technologia realnie wspiera człowieka. Właśnie dlatego w ustawie ujęto konkretne, jasne wyjątki od odgórnego zakazu:
-
Cele dydaktyczno-wychowawcze - smartfon będzie mógł zostać użyty w klasie za wyraźną zgodą nauczyciela, jeśli wymaga tego zaplanowany proces lekcyjny (na przykład podczas interaktywnego quizu wiedzy lub nauki krytycznego wyszukiwania informacji).
-
Względy zdrowotne i szczególne potrzeby - uczniowie zmagający się z chorobami przewlekłymi (np. monitorujący poziom glukozy przy użyciu aplikacji połączonej z sensorem) zachowają pełną możliwość korzystania z urządzeń na podstawie pisemnej zgody dyrektora szkoły.
-
Bezpieczeństwo - telefon będzie mógł być użyty także w sytuacjach nagłych, stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia.
W kwestii technicznego egzekwowania reguł Ministerstwo Edukacji Narodowej pozostawia szkołom pełną autonomię. To nauczyciele, wspólnie z dyrekcją, zdecydujecie, czy najlepiej sprawdzą się klasowe szafki, dedykowane kieszonki ścienne, czy specjalne magnetyczne etui. Za złamanie zasad przewidziane są tradycyjne środki wychowawcze: od upomnień, przez kontrakty zachowania, aż po obniżenie oceny z zachowania.
Dlaczego zdrowa głowa potrzebuje odpoczynku od ekranu
Gdy odetniemy stały dopływ powiadomień, gier, krótkich i szybkich form wideo, w organizmie dziecka dzieje się coś pięknego. Smartfony działają jak maszyny losujące dopaminę - każde polubienie, nowa wiadomość czy krótki filmik na platformach społecznościowych sztucznie pobudzają układ nagrody.
Odcięcie od tych bodźców w trakcie godzin szkolnych pozwala układowi nerwowemu zwolnić. Odporność psychiczna oraz wewnętrzny dobrostan rozwijają się najlepiej wtedy, gdy mózg ma czas na nudę (i kreatywne sposoby na jej zaradzeniu), na swobodną zabawę i/lub na wyciszenie. To właśnie w tych momentach buduje się trwała energia życiowa, która nie jest drenowana przez cyfrowe dystraktory.
Czy brak telefonu to szansa na zdrowe relacje?
Większość z nas obserwuje ten widok na co dzień: grupa dzieci siedząca na korytarzu, ramię w ramię, ale każde z nich wpatrzone we własny ekran. Wprowadzony zakaz używania smartfonów w szkołach to możliwość rozwijania kompetencji społecznych i emocjonalnych.
Kiedy organiczy się cyfrowe rozpraszacze, pojawia się naturalna przestrzeń na zdrowe relacje. Uczniowie klas 2-3 znowu zaczną ze sobą rozmawiać, uczyć się kompromisu podczas wspólnych gier i zabaw, ćwiczyć empatię i współpracę.
Jak zamienić cyfrowy detoks w ruch i doświadczanie
Największym wyzwaniem dla kadry pedagogicznej po powrocie z wakacji będzie zagospodarowanie energii uczniów, która do tej pory była tłumiona przez ekrany. Kluczem do sukcesu jest nauka poprzez zabawę i naturalny, spontaniczny ruch. Lekcje w Akademii zaprojektowane są do realizacji metodą projektową, które angażują i są ciekawe dla uczniów zawierają propozycje ćwiczeń ruchowych - Moduł 1 “Zdrowe ciało” (https://www.akademiadobrejenergii.org/blog/raport-z-efektywnosci-programu-akademia-dobrej-energii-junior-po-ii-edycji).
Zamiast traktować nowe przepisy jak reżim, spójrzmy na nie jak na zaproszenie do działania. Szkoła bez smartfona to doskonały moment na renesans gier podwórkowych, tworzenie kącików planszówkowych w klasach oraz organizowanie krótkich, angażujących zabaw ruchowych na świeżym powietrzu. Kiedy angażujemy zdrowe ciało, automatycznie wspieramy pracę mózgu, dotleniamy go i drastycznie zwiększamy zdolność do przyswajania wiedzy na kolejnych lekcjach.
Źródła:
Najczęściej powtarzające się pytania
Czy zakaz używania smartfonów w szkołach podstawowych obejmuje również przerwy lekcyjne?
Tak, zgodnie z nowymi przepisami przyjętymi przez Radę Ministrów, zakaz korzystania z telefonów komórkowych obowiązuje przez cały czas pobytu ucznia w szkole podstawowej, zarówno podczas lekcji, jak i w trakcie przerw.
Jakie są ustawowe wyjątki od zakazu korzystania z telefonów w szkole?
Przepisy przewidują dwa kluczowe wyjątki. Pierwszy to wyraźna zgoda nauczyciela uzasadniona celami dydaktyczno-wychowawczymi. Drugi dotyczy sytuacji zdrowotnych i szczególnych potrzeb ucznia (np. monitorowanie poziomu cukru za pomocą aplikacji), co wymaga pisemnej zgody dyrektora szkoły.
Czy zakaz używania smartfonów dotyczy także szkół niepublicznych?
Tak. Nowe przepisy dotyczą zarówno publicznych, jak i niepublicznych szkół podstawowych.
Czy uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu, aby pilnie skontaktować się z rodzicem?
Tak. W sytuacji nagłej nauczyciel może wyrazić zgodę na skorzystanie przez ucznia z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego w celu kontaktu z rodzicem.
Czy uczeń może korzystać z telefonu ze względów zdrowotnych?
Tak. Dyrektor szkoły może wyrazić zgodę na korzystanie z telefonu lub innego urządzenia, jeżeli jest to uzasadnione chorobą, niepełnosprawnością lub innymi szczególnymi potrzebami wymagającymi korzystania ze sprzętu specjalistycznego albo aplikacji mobilnej służącej do monitorowania stanu zdrowia.
Nowy rozdział w edukacji jako nasza wspólna inspiracja do działań
Przed nami wyjątkowy rok szkolny, który niesie ze sobą potężną zmianę kulturową. Wymaga ona ścisłej współpracy, cierpliwości i wzajemnego zaufania na linii nauczyciel - rodzic - uczeń. W Akademii wierzymy w to podejście dlatego udostępniamy materiały edukacyjne dla każdej z tych grup. Nie traktujmy tych przepisów jako ograniczenia wolności, ale jako otwarcie drzwi do świata pełnego autentycznych przeżyć.
To szansa, by szkoła na nowo stała się bezpieczną oazą, w której każde dziecko ma przestrzeń na popełnianie błędów, budowanie odporności emocjonalnej i czerpanie radości z prawdziwego, namacalnego świata i odkrywania go z rówieśnikami (pod opieką nauczycieli i rodziców). Razem, krok po kroku, możemy stać się dla naszych podopiecznych najlepszym przewodnikiem po tej nowej, zdrowszej rzeczywistości.
